آموزش رسم الگوی آستین ساده به روش متریک – راهنمای جامع و کامل

آستین یکی از مهم ترین اجزای لباس های مخصوص بالاتنه است؛ چه لباس مجلسی باشد، چه مانتو یا لباس روزمره. داشتن یک الگوی آستین استاندارد باعث می شود لباس علاوه بر زیبایی، راحتی و آزادی حرکت داشته باشد. بسیاری از هنرجویان در ابتدای مسیر با مشکلاتی مانند کشیدگی در حلقه آستین، چین خوردگی، تنگی سرآستین یا افتادگی بیش از حد مواجه می شوند. اما خبر خوب این است که با یادگیری اصول صحیح الگوی آستین ساده به روش متریک، می توان تمام این مشکلات را برطرف کرد.

روش متریک به دلیل دقت و استاندارد بودن و همچنین متناسب با اندام ایرانی ها چند دهه است که به عنوان بهترین روش آموزشی در مدارس و کارگاه های خیاطی ایران به کار می رود. در این روش اندازه ها به صورت واقعی روی بدن گرفتن می شود و با محاسبات و فرمول های دقیق رسم می شود..

در این مقاله جامع، از مبانی اولیه اندازه گیری تا ترسیم گام به گام الگو، اتصال به حلقه بالاتنه، ایرادگیری، نکات دوخت، نکات فیت و مقایسه با دیگر روش ها را به طور کامل یاد خواهید گرفت. هدف این است که پس از مطالعه این متن بتوانید بدون نیاز به مدرس یا ویدئو، بهترین الگوی آستین ساده را رسم کنید.

بخش اول: آشنایی با انواع آستین و نقش آستین ساده در طراحی لباس

پیش از شروع یادگیری رسم الگو، لازم است با مفهوم آستین ساده (Basic Sleeve) و نقش آن در طراحی آشنا شویم.

آستین ساده چیست؟

آستین ساده یا آستین پایه، آستینی است که از طریق حلقه آستین (Armhole) به بالاتنه لباس وصل می شود. فرم اولیه، کلاسیک و استاندارد دارد و اساس طراحی تمام آستین های دیگر مانند آستین فون، پفی، سه ربع، کلوش، نیمه کلوش، شکاری، رگلان، فانوسی و …. محسوب می شود.

اگر الگوی آستین ساده یا همان اساس الگوی آستین را کامل و درست یاد بگیرید می توانید به راحتی انوع مدل آستین های فانتزی، فشن، کلاسیک، کتی، اداری و گشاد را طراحی کنید.

چرا روش متریک بهترین روش برای مبتدی و حرفه ای است؟

رسم الگو به روش متریک بر اساس فرمول های دقیق و علمی و با استفاده از اندازه های بدن است. رسم الگوی آستین با همین روش نیز به صورت استاندارد و طبق آناتومی بدن رسم می شود. در واقع برای الگوی آستین فرد نیاز به الگوی بالاتنه دارد و با استفاده از الگوی بالاتنه برخی اعداد و ارقام و محاسبات انجام و رسم می شود.

همچنین میزان آزادی در آستین به صورت کنترل شده و اصولی در نظر گرفته می شود. لازم به ذکر است که امکان اصلاح حرفه ای در رسم الگوی آستین به روش متریک نیز وجود دارد.

بخش دوم: اندازه گیری های لازم برای الگوی آستین ساده

برای رسم الگوی دقیق آستین نیاز است که اندازه های دور حلقه، بلندی حلقه، قد آستین، دور مچ را داشته باشیم. روش صحیح اندازه گیری در متد متریک برای اندازه های مورد نیاز آستین به صورت زیر است:

دور حلقه: برای اندازه گیری دور حلقه باید مقدار حلقه ی پشت و جلو را روی الگوی بالاتنه با استفاده از متر ایستاده اندازه گرفت.

بلندی حلقه: مقدار بلندی حلقه از انتهای سرشانه تا مقدار بازی آستین در زیر بغل اندازه گیری می شود. معمولا استاندارد این مقدار بین 23 تا 25 سانتی متر است مگر اینکه مدل حلقه آستین خیلی بازی داشته باشد.

قد آستین: برای اندازه گیری قد آستین رو بدن فرد باید این اندازه گرفته شود در حالی که دست فرد کمی از آرنج خم شده باشد از انتهای سرشانه تا مقدار دلخواه بنابر مدل را اندازه می گیریم.

دور مچ: دور مچ نیز با توجه به مدل اندازه گیری می شود و میزان گشادی یا تنگی آن به صورت دلخواه است.

فاصله آرنج: برای فرم دهی بهتر و طراحی آستین های دو تکه یا کلوش استفاده می شود و روی الگو مشخص می شود.

بخش سوم: تنظیمات اولیه کاغذ الگو

یکی از نکات طلایی الگوسازی در متد متریک استفاده از کاغذ الگو مناسب است. کاغذ الگوی سفید غیر روغنی مناسب ترین کاغذ الگو برای رسم الگوهای اولیه است. زیرا هم می توان روی آن الگو را با مداد رسم کرد، هم اگر بخش هایی از الگو نیاز به کپی داشته باشد می توانید با استفاده از این کاغذها به راحتی بخش هایی را کپی کنید. استفاده از کاغذهای زرد رنگ امکان کپی را ایجاد نمی کند و استفاده از کاغذهای سفید روغنی امکان اصلاح الگو را سخت می کند، زیرا برای رسم الگو بر روی این کاغذها باید از خودکار استفاده کرد نه مداد و اگر اشتباهی پیش آید نمی توان آن را پاک و اصلاح کرد.

بخش چهارم: آموزش گام به گام رسم الگوی آستین ساده به روش متریک 

در این بخش، رسم الگو را از صفر تا صد آموزش می دهیم.

الگوی آستین در روش متریک به صورت کامل رسم می شود نه یک دوم بنابراین از گوشه ی بالای سمت راست کاغذ الگو به اندازه 10 سانتی متر به سمت چپ علامت زده و آن را نقطه ی 1 می نامیم.

نقطه 1-3 برابر است با یک سوم دور حلقه منهای 0.5 سانتی متر

نقطه 4 بین خط 1-3 قرار دارد

نقطه 5 بین خط 3-4 قرار دارد

نقاط 1 و 3 و 4 را به صورت افقی عمود بر خط طول آستین رسم می کنیم

در مرحله ی بعد حال باید هلال یا تاج آستین را رسم کنیم در این مرحله نیاز داریم که الگوی بالاتنه جلو و الگوی بالاتنه پشت را داشته باشیم.

مطابق تصویر زیر اندازه خط 1-3 هر چقدر بود از نقطه 15 روی خط 14-15 روی بالاتنه پشت به سمت پایین علامت می زنیم و آن را نقطه ی 4 می نامیم. برای رسم آستین نقطه 15 را با یک رنگ دیگر نقطه C می نامیم. نقطه 4 نقطه ی موازنه ی پشت است

سپس به اندازه ی خط 3-5 از نقطه 22 روی خط 22-31 در قسمت بالاتنه جلو به سمت بالا علامت می زنیم و آن را نقطه 5 می نامیم. این نقطه را امتداد می دهیم تا هلال حلقه آستین را روی بالاتنه جلو قطع کند و آن را 5A می نامیم. این نقطه را نقطه ی موازنه ی جلو می نامند.

وسط خط 14-22 را که نقطه 32 نامیده بودیم برای الگوی آستین D قرار می دهیم و انتهای سرشانه جلو را نقطه B می نامیم. حال باید مقدار منحنی های زیر را با متر ایستاده اندازه بزنیم و یادداشت کنیم

مقدار  B-5A به اضافه ی 1 سانتی متر  و رسم خط 5-6 مطابق تصویر نقطه ی 6 را به صورت عمود به اندازه ی قد آستین به پایین رسم می کنیم.

مقدار  C-4 به اضافه ی 1 سانتی متر و رسم خط 6-7 مطابق تصویر

مقدار D – 5A منهای 3 میلی متر و رسم خط 7-8 مطابق تصویر

مقدار D – 4 منهای 3 میلی متر  و رسم خط 5-9 مطابق تصویر

اندازه های بدست آمده را باید مطابق تصویر روی خطوط افقی رسم شده اضافه کنید حتما به شماره ها و مقادیر به دست آمده دقت کنید تا در رسم الگو اشتباه صورت نگیرد.

پس از رسم این مرحله خطوط 6-7 و 7-8 و 5-9 را تقسیم بر دو کرده و نقاط 10، 11 و 12 را تشکیل می دهیم. خط 6-5 را تقسیم بر سه می کنیم و از نقطه ی 6 به همان اندازه که به دست اوردیم علامت می زنیم و آن را نقطه ی 13 می نامیم.

از نقطه ی 10 و 12 به اندازه ی 0.75 میلی متر به سمت پایین آمده علامت می زنیم

از نقطه ی 11 به اندازه ی 1 سانتی متر به سمت بالا رفته علامت می زنیم

از نقطه ی 13 نیز به اندازه ی 2 سانتی بالا رفته و علامت می زنیم

حال وقت آن رسیده است که مطابق تصویر نقاط را با منحنی طوری بهم وصل کنیم که هلال آستین تشکیل شود

نقاط 8 و 9 را به سمت پایین آستین عمود می کنیم و نقاط 14 و 15 راتشکیل می دهیم حال مقدار مچ را تقسیم بر دو کرده از خط وسط نصف آن را به سمت چپ و نصف آن را به سمت را علامت میزنیم نقاط 16 و 17 روی تصویر و از نقاط 9 و 8 به آنها وصل می کنیم. تبریک می گویم حال شما یاد گرفته اید که الگوی آستین خود را با روش متریک رسم کنید.

بخش پنجم: کنترل فیت الگو قبل از برش

یکی از مهم ترین مراحل حرفه ای ها همین مرحله است. قبل برش بهتر است که الگو چک شود خطوطی که باید حتما چک کنید:

۱. کنترل حلقه آستین: اندازه سرآستین باید ۱ تا ۲ سانتی متر از حلقه بالاتنه بیشتر باشد.

۲. کنترل مقدار ease: اگر ease یا همان میزان آزادی یا گشادی آستین زیاد باشد چین می افتد، اگر کم باشد آستین تنگ می شود.

۳. کنترل زاویه آستین: شیب پهلوهای آستین نباید بیش از حد کم یا زیاد باشد.

۴. کنترل مچ: در صورت نیاز چند میلی متر کم یا زیاد می کنیم.

بخش ششم: اتصال آستین به حلقه بالاتنه

برای یک دوخت تمیز و بدون چین حتما باید نقاطی تاج و نقاط موازنه را هنگام برش روی بالاتنه و آستین چرت بزنیم تا هنگام دوخت آستین نپیچد یا بد فرم نایستد. حتما مقدار گشادی آستین را باید طوری چین های ریز دهیم که هنگام دوخت هلال آستین و هلال بالاتنه با هم برابر شود به طوری از روی کار دیده نشود مگر اینکه مدل آستین از اول چین دارد در نظر گرفته شده باشد.

نکته مهم:

سمت جلو آستین گودی بیشتری دارد، پس هنگام دوخت مراقب باشید جای آن جابه جا نشود.

بخش هفتم: ایرادگیری آستین

۱. آستین کشیده می شود → علت: تاج کوتاه

راه حل: ۱ سانتی متر به تاج اضافه کنید.

۲. آستین چین دار می شود → علت: ease زیاد

راه حل: ۰٫۵ تا ۱ سانتی متر از پهلو کم کنید.

۳. آستین تنگ است → علت: خط پهلو کم است

راه حل: ۱ سانتی متر در بازو اضافه کنید.

۴. پشت آستین می کشد → علت: قوس پشت کم است

راه حل: قوس پشت را بازتر کنید.

بخش هشتم: نکات طلایی دوخت آستین حرفه ای

همیشه قبل از دوخت اصلی، آستین را با کوک امتحانی وصل کنید.

در پارچه های کشی ۵ میلی متر ease را کمتر کنید.

هنگام برش پارچه لطیف، اشل یا وزنه بگذارید.

جهت الیاف را طبق مدل آستین تنظیم کنید.

در پارچه های ضخیم ۰٫۵ سانتی متر از تاج کم کنید.

بخش نهم: تبدیل آستین ساده به مدل های دیگر

هنرجویانی که الگوی پایه را یاد بگیرند، می توانند به راحتی:

آستین پفی

آستین فون

آستین زنگوله ای

آستین مچی دار

آستین کلوش

آستین دو تکه (کتی)

را طراحی کنند.

اگر مایل هستید که انواع آستین های فانتزی،رسمی، کلاسیک و فشن را در یک دوره ی تخصصی یاد بگیرید دوره ی آموزش خیاطی انواع مدل آستین مناسب است. در این دوره می توانید انواع آستین را از پایه تا حرفه ای آموزش ببینید.

بخش دهم: اشتباهات رایج هنرجویان در الگوی آستین

۱. اشتباه در اندازه گیری دور حلقه

دور حلقه باید از الگوی بالاتنه و با متر ایستاده اندازه گرفته شود.

2. رسم قوس های کاملاً یکسان برای جلو و پشت

این کار بسیار اشتباه است زیرا قوس جلو باید گودتر باشد.

3. صاف کشیدن پهلوهای آستین

باعث تنگی و محدودیت حرکت می شود.

4. زیاد بودن ease یا همان میزان گشادی در سرآستین

باعث چین خوردگی می شود.

جمع بندی

آستین ساده یکی از مهم ترین بخش های الگوست و تسلط بر آن شرط اصلی دوخت لباس های حرفه ای است. روش متریک، روشی دقیق، سریع و استاندارد بوده و با رعایت فرمول ها و نکات گفته شده می توان آستینی کاملاً بی نقص رسم کرد. اگر تمام مراحل این مقاله را روی کاغذ الگو تمرین کنید، تنها پس از چند بار تکرار به تسلط کامل خواهید رسید و می توانید هر مدل آستین دیگری را نیز طراحی کنید.