دامن ساده به عنوان پایه ای ترین مدل دامن، بهترین انتخاب برای هنرجویان مبتدی است. چون هم مراحل رسم آن ساده است و هم کمک می کند مفاهیم اصلی الگوسازی مانند اندازه گیری، پنس، خط باسن، آزادی لباس و تناسب اندام را به درستی درک کنند.
بسیاری از هنرجویان تازه کار تصور می کنند الگوکشی کار سخت و پیچیده ای است، اما اگر قدم به قدم جلو بروید و اصول را درست یاد بگیرید، متوجه می شوید که رسم الگوی دامن ساده نه تنها دشوار نیست، بلکه بسیار لذت بخش هم هست.
در این مقاله، آموزش رسم الگوی دامن ساده به روش متریک به صورت کاملاً قابل فهم برای مبتدیان ارائه شده است؛ حتی اگر تاکنون هیچ تجربه ای در خیاطی نداشته باشید، با مطالعه این آموزش می توانید الگوی دامن خودتان را طراحی کنید.
روش متریک چیست؟
روش متریک یک سیستم اندازه گیری بر اساس سانتی متر است که با استفاده از اندازه های واقعی بدن، الگوهای دقیق و استاندارد طراحی می کند. این روش باعث می شود لباس کاملاً مطابق با فرم بدن باشد و کمترین میزان اصلاحات را نیاز داشته باشد. این روش برای اندام های ایرانی بسیار مناسب است و قابلیت بسیار گسترده ای برای طراحی انواع لباس را دارد.
مزایای روش متریک:
- دقت بالا در اندازه گیری
- مناسب برای انواع اندام
- کاهش خطای برش و دوخت
- قابل استفاده برای تولیدی ها و خیاطان حرفه ای
ابزارهای مورد نیاز برای رسم الگو
قبل از شروع، ابزارهای مورد نیاز خیاطی در رسم الگو را آماده کنید:
- کاغذ الگو یا کاغذ پوستی
- متر خیاطی
- خط کش بلند و گونیا
- مداد نرم و پاک کن
- خط کش منحنی
- قیچی کاغذ
- چسب کاغذی
- مداد و پاک کن
روش صحیح اندازه گیری بدن در متد متریک
یکی از مهم ترین مراحل در رسم الگو، اندازه گیری صحیح بدن است. برای الگوی دامن ساده به اندازه های دور کمر، دورباسن، بلندی باسن و قد دامن نیاز داریم.
دور کمر: برای اندازه گیری دور کمر نیاز است تا دور تا دور گودترین قسمت کمر را که می خواهیم کمر دامن در آن ناحیه قرار گیرد با متر خیاطی اندازه بزنیم.
دور باسن: برای اندازه گیری دور باسن نیاز است تا دور تا دور برجسته ترین قسمت باسن را با استفاده از متر خیاطی اندازه بزنیم.
قد دامن: از قسمت کمر تا جایی که می خواهیم مقدار بلندی یا قد دامن باشد را اندازه می زنیم. این عدد می تواند بسته به مدل متفاوت باشد.
فاصله کمر تا باسن (بلندی باسن): برای اندازه گیری بلندی باسن باید از گودترین قسمت کمر تا برجسته ترین قسمت باسن را با استفاده از متر ایستاده اندازه بزنیم. این اندازه معمولا بین 20 تا 25 سانتی متر است.
نکات مهم در اندازه گیری: یکی از نات طلایی در الگوسازی و اندازه گیری با روش متریک این است که متر نباید خیلی سفت یا آزاد باشد. در واقع متر را کمی آزاد تر در نظر می گیریم اما نه صورتی که از دور کمر یا باسن بیفتد. نکته مهم دیگری که وجود دارد فرد باید در حالت ایستاده و طبیعی باشد و متر موازی زمین قرار گیرد. برای دقت بیشتر و نتیجه ی بهتر اندازه ها را دوبار بگیرید و اگر بین دوبار تفاوتی وجود داشت مجدد اندازه گیری کنید.
آموزش گام به گام رسم الگوی دامن ساده به روش متریک
مرحله اول: رسم مستطیل پایه
مطابق با تصویر روی کاغذ الگوی یک خط عمودی به طول قد دامن رسم کنید این خط را مطابق با تصویر خط 1-2 می نامیم.
سپس خط 1-3 برابر است با یک دوم دور باسن به علاوه ی 0.5 سانتی متر. حال قسمت راست و پایین کادر را رسم می کنیم تا مستطیل کامل شود و طبقه تصویر نقطه چهارم را شماره ی 4 نامگذاری می کنیم.
در این مرحله رسم مستطیل پایه را یاد گرفتیم.
برای مثال اگر دور باسن برابر است با 100 سانتی متر عرض کادر برابر می شود با 100 تقسیم بر 2 که می شود 50 به علاوه ی 0.5 سانتی متر که می شود 50.5 سانتی متر.
مرحله دوم: مشخص کردن خط باسن و خط کمر
از بالای مستطیل و نقطه صفر به اندازه ی بلندی باسن که معمولا عددی بین 20 تا 25 سانتی متر است پایین می آییم و آن را نقطه 5 می نامیم. نقطه 5 را مطابق تصویر امتداد می دهیم تا از طرف دیگر خط عمودی را قطع کند و برخورد این دو خط باهم را 6 می نامیم.
سپس روی این خط از نقطه 5 به اندازه ی یک چهارم دور باسن به علاوه ی1.5 سانتی متر به سمت راست علامت می زنیم و این نقطه را نقطه ی 7 می نامیم. نقطه ی 7 را به سمت پایین دامن امتداد می دهیم تا طبق تصویر نقطه ی 8 را شکل دهد.
روی خط 1-3 به اندازه ی یک چهارم دور کمر به علاوه ی 4.25 سانتی به سمت راست علامت می زنیم و این نقطه را نقطه شماره ی 9 نامگذاری می کنیم.
در مرحله ی بعد از نقطه 2 به اندازه ی یک چهارم دور کمر به علاوه ی2.25 سانتی متر به سمت چپ علامت می زنیم و آن را نقطه ی 15 می نامیم. سپس از نقطه 7 به نقطه 15 وصل می کنیم و آن را به اندازه ی 1.25 سانتی متر به سمت بالا امتداد می دهیم و انتهای آن را مطابق تصویر نقطه ی 16 می نامیم. مجدد خط 15-16 برابر با 1.25 است.
مرحله سوم: محاسبه و رسم پنس ها
پنس های برای ایجاد انحنای طبیعی در ناحیه کمر استفاده می شوند. برای اضافه کردن پنس ها به این شکل عمل می کنیم. ابتدا مطابق تصویر از نقطه ی 7 به نقطه 9 وصل می کنیم و خط 7-9 را تشکیل می دهیم. سپس این خط را از نقطه 9 به اندازه ی 1.25 سانتی متر امتداد می دهیم و انتهای آن را نقطه 10 می نامیم. در واقع اندازه ی خط 9-10 در تصویر برابر است با 1.25 سانتی متر و از نقطه 10 به نقطه ی 1 وصل می کنیم.
خط 1-10 را تقسیم بر 3 می کنیم و نقاط جدید را 11 و 12 می نامیم. از نقاط را به اندازه ی طول پنس ها امتداد می دهیم از نقطه 11 به اندازه 14 سانتی متر امتداد می دهیم و آن را خط 11-13 می نامیم
از نقطه ی 12 به اندازه ی12.5 سانتی متر پایین آمده و آن را خط 12-14 می نامیم.
یک نکته که در اینجا لازم است تا یادآوری کنم خطوط 11-13 و 12-14 بر خط 1-10 عمود هستند.
پهنای پنس ها 2 سانتی متر است پس باید از نقاط 11 و 12 به اندازه ی یک سانتی متر به سمت چپ و یک سانتی به سمت راست علامت بزنید و آن ها را مطابق تصویر به نقاط 13 و 14 وصل کنید. به این ترتیب پنس های قسمت پشت را رسم کردیم
حال در قسمت جلو فقط باید یک پنس اضافه کنیم پس مطابق تصویر خط 2-16 را تقسیم بر 3 می کنیم و از نقطه ی 16 به اندازه ی مقدار بدست آمده به سمت راست علامت می زنیم و نقطه ی 17 را تشکیل می دهیم. نقطه ی 17 در واقع محل تشکیل پنس جلو است. از این نقطه به اندازه ی 10 سانتی متر به سمت پایین آمده که این مقدار در واقع طول پنس جلو است و آن را خط 17-18 می نامیم.
نکته مهم: در نهایت خط کمر و خط پهلو را به صورت منحنی خیلی کم شیب رسم می کنیم تا دامن فرم بهتری در بدن داشته باشد.
مرحله چهارم : کنترل نهایی الگو
برای کنترل نهایی فراموش نکنید که حتما اندازه ها را دوباره بررسی کنید. برای مثال اندازه کمر واقعی را با اندازه ی کمر رسم شده روی الگو منها پهنای ساسون ها بدست بیاورید و کنترل کنید که آیا باهم یکی است یا خیر. همچنین محل پنس ها را مجدد کنترل کنید و مطمئن شوید که خطوط الگو را صاف و دقیق رسم کردید.
اشتباهات رایج در رسم الگوی دامن
به طور کلی در خیاطی همیشه اشتباهات رایجی وجود دارد که با دانستن آنها می توان به نتیجه ی بهتری رسید. رسم الگوی دامن ساده نیز مستثنی از این قاعده نیست. بنابراین اشتباهات رایج در رسم الگوی دامن را بررسی می کنیم تا با رفع آنها بتوانیم نتیجه ی بهتری بگیریم.
اندازه گیری نادرست دور کمر و باسن
- قرارگیری اشتباه پنس ها
- رعایت نکردن آزادی لباس
- عدم توجه به فرم بدن
نکات حرفه ای برای خیاطان
در اینجا برخی نکات طلایی و حرفه ای در الگوسازی متریک را عنوان می کنیم:
- همیشه یک نمونه اولیه (پاترون) از پارچه ارزان بدوزید.
- برای افراد شکم دار، پنس جلو را کمی بلندتر بگیرید.
- برای افراد باسن برجسته، آزادی بیشتری در خط باسن در نظر بگیرید.
تبدیل الگوی ساده به مدل های مختلف
با تغییرات ساده روی الگوی پایه می توانید مدل های زیر را ایجاد کنید:
دامن فون
دامن مدادی
دامن ترک
دامن کلوش
راهنمای کامل آموزش برای هنرجویان مبتدی
در این بخش، مطالب به صورت گسترده تر، ساده تر و با تمرین های عملی طراحی شده اند تا همه هنرجویان، بدون توجه به سن و جنسیت، بتوانند به راحتی از آن استفاده کنند.
شناخت انواع فرم اندام در دامن
قبل از ادامه آموزش، لازم است هنرجو بداند که فرم بدن ها یکسان نیست.
فرم های رایج اندام در ناحیه پایین تنه:
اندام صاف: به اندامی گفته می شود که اختلاف دور کمر و دور باسن کم باشد
اندام با باسن برجسته: به اندامی گفته می شود که اختلاف دور باسن و کمر زیاد است.
اندام با شکم برجسته: شکم نسبت به باسن جلوتر است.
اندام گود کمر: گودی پشت در ناحیه کمر بیشتر است.
در روش متریک، شما می توانید بر اساس همین تفاوت ها، الگو را شخصی سازی کنید.
جدول راهنمای اندازه های استاندارد
در اینجا چند اندازه تقریبی برای هنرجویان مبتدی آورده شده است:
| سایز | دور کمر | دور باسن | قد دامن |
| 36 | 66 | 92 | 55 |
| 38 | 70 | 96 | 58 |
| 40 | 74 | 100 | 60 |
| 42 | 78 | 104 | 60 |
| 44 | 82 | 108 | 62 |
توجه: این اندازه ها تقریبی هستند و بهتر است برای دوخت دقیق، اندازه گیری شخصی انجام شود.
تمرین عملی شماره 1: اندازه گیری اصولی
از یک هنرجو یا یکی از اطرافیان خود برای تمرین اندازه بگیرید.
دور کمر را اندازه بگیرید.
دور باسن را اندازه بگیرید.
قد دامن دلخواه را مشخص کنید.
فاصله کمر تا باسن را اندازه گیری کنید.
تمرین: اندازه ها را روی دفترچه خود بنویسید و کنار هرکدام تاریخ بزنید.
تمرین عملی شماره 2: رسم مستطیل پایه
با استفاده از اندازه هایی که به دست آورده اید:
مستطیل پایه را روی کاغذ الگو بکشید.
عرض مستطیل = نصف دور باسن + 0.5 سانت
طول مستطیل = قد دامن
تمرین: حتماً از خط کش استفاده کنید و تمام زوایا را 90 درجه رسم نمایید.
نکات مهم برای هنرجویان
برای هنرجویانی که تازه وارد دنیای خیاطی شده اند، توصیه می شود تمرین ها ابتدا روی اندازه های استاندارد انجام شود.
قدرت تجسم فضایی در رسم الگو بسیار مهم است؛ بنابراین الگوی خود را بعد از رسم، روی مانکن امتحان کنید.
از پاک کن زیاد استفاده نکنید؛ ابتدا با خط های کم رنگ رسم کنید سپس پررنگ نمایید.
اشتباهات رایج هنرجویان مبتدی و راه حل ها
1. خط های کج و نامنظم
راه حل: استفاده از گونیا و تکرار رسم مستطیل چند بار روی کاغذ خط دار.
2. اشتباه در محاسبات
راه حل: همیشه محاسبه را روی ماشین حساب انجام دهید.
3. کوتاه یا بلند شدن بیش از حد دامن
راه حل: قبل از برش پارچه، الگو را روی بدن امتحان کنید.
چگونه الگو را روی پارچه منتقل کنیم
پس از اتمام الگو حال وقت آن است که الگو را برش زده و آن را روی پارچه قرار دهید تا پارچه را برش بزنید. بنابر این ابتدا پارچه را روی دولای بسته از لبه ی ترکی تا بزنید و روی زمین پهن کنید و سپس الگوی خود را طوری روی پارچه قرار دهید که قسمت جلوی الگو روی دولای بسته پارچه قرار گیرد و قسمت پشت پارچه در صورتی مدل نیاز به زیپ داشته باشد روی دولای باز برش زده می شود و اگر مدل بدون زیپ باشد روی دولای بسته برش می خورد
در صورتی که پارچه گلدار یا طرحدار است حتما به نحوه قرار گیری الگو روی پارچه و جور شدن گل یا طرح دقت کنید. پس از اینکه الگو را با استفاده از سوزن ته گرد روی پارچه فیکس کردید، با استفاده از یک خط کش کوچک و صابون یا مداد خیاطی برای پهلو ها بین 1.5 تا 2 سانت برای قسمت کمر 1 سانت و برای پای دامن بین 3 تا 5 سانت جای دوخت قرار دهید و پارچه را برش بزنید.
تمرین عملی شماره 3: انتقال الگو روی پارچه
یک پارچه متقال یا پارچه ارزان تهیه کنید و مراحل زیر را انجام دهید:
- الگو را روی آن ثابت کنید.
- خطوط را با صابون علامت بزنید.
- برش بزنید.
تمرین: این کار را حداقل دو بار تکرار کنید.
نکات مهم هنگام دوخت دامن ساده
پس از برش وقت دوخت دامن فرا رسیده است. ابتدا قبل از دوخت، پنس ها را درست بدوزید. می توانید با استفاده از کوک یا سوزن ته گرد ابتدا پنس ها را فیکس کنید و سپس روی محل فیکس شده را با چرخ خیاطی بدوزید.
در مرحله دوم اگر دامن نیاز به زیپ دارد الان وقت آن رسیده که زیپ را بدوزید.
در مرحله بعد وقت آن است که پهلوی دامن را بدوزید و در انتهای پایین دامن را پس دوزی کرده و کمر را وصل کنید. البته اگر دامن کمر خور باشد اگر سجاف داشته باشد باید سجاف را وصل کنید. و در انتهای دامن را حتما پرو کنید.
پیشنهاد برای تمرین بیشتر
برای افزایش مهارت:
- هر هفته یک الگو با اندازه متفاوت بکشید.
- روی کاغذ شطرنجی تمرین کنید.
- طرح دامن های مجله ها را تحلیل کنید.
جمع بندی نهایی
آموزش رسم الگوی دامن ساده به روش متریک، اولین گام ورود به دنیای حرفه ای خیاطی است. این آموزش طوری طراحی شده که هنرجویان مبتدی، بدون هیچ پیش زمینه ای بتوانند مسیر یادگیری را طی کنند و مرحله به مرحله پیشرفت کنند.
با تمرین، صبر و دقت، شما می توانید به یک خیاط ماهر تبدیل شوید. بنابراین با تمرین و دقت در اندازه گیری و اجرای مراحل گفته شده، می توانید الگوهای دقیق و بی نقصی طراحی کنید.
سوالات متداول
آیا روش متریک برای همه اندام ها مناسب است؟
بله، با کمی تنظیم در آزادی ها و پنس ها می توان آن را برای همه فرم های بدن استفاده کرد.
آیا برای یادگیری این روش نیاز به تجربه قبلی هست؟
خیر، این آموزش برای مبتدی ها نیز مناسب است.
اگر مایل هستید که به صورت حرفه و دقیق انواع مدل های دامن را طراحی و رسم کنید در دوره ی آموزش خیاطی با متد متریک بیش از 30 مدل دامن آموزش داده شده است که هر فردی حتی کسانی که هیچ دانشی در زمینه خیاطی ندارند می توانند با استفاده از این دوره آن را رسم کنند. اینک آموز دوره های آموزش خیاطی خود را بدون محدودیت زمانی و مکانی با هر مبلغی که در توان شماست ارائه می دهد تا مرزهای محدودیت آموزشی را از بین ببرد. دوره هایی که در اینک آموز ارائه می شود پشتیبانی کامل دارد و فرد می تواند با مدرس برای رفع اشکال یا تفهیم مفاهیم در ارتباط مستقیم باشد.